Tek Tırnaklı Hayvanların Viral Enfeksiyonları

TANITIM YAZISI

Tek tırnaklı hayvanlar, insanlık tarihi boyunca yalnızca birer binek veya iş hayvanı olmamış; medeniyetlerin kurulmasında, tarımda ve sosyo-ekonomik yapının şekillenmesinde her zaman stratejik bir rol oynamıştır. Gerek “Tek Sağlık” konseptindeki kritik yerleri gerekse spor ve reprodüksiyon sektöründeki yüksek ekonomik değerleri nedeniyle, bu hayvanların sağlık yönetimleri veteriner hekimliğin en dinamik alanlarından birini oluşturmaktadır.

Küreselleşme, iklim değişiklikleri, artan hayvan hareketleri ve vektör popülasyonlarındaki değişimler, viral enfeksiyonların epidemiyolojisini sürekli olarak yeniden şekillendirmektedir. Hızlı yayılımları, karmaşık patogenezleri ve zoonotik potansiyelleriyle viruslar, tek tırnaklı hekimliğinin önündeki en büyük engellerden biridir. Kitap; tek tırnaklı hayvanların viral enfeksiyonlarını etiyolojiden patogeneze, tanı yöntemlerinden güncel korunma ve kontrol stratejilerine kadar ayrıntıyla ele almak, temel bilimler ile klinik uygulamalar arasında güçlü bir köprü niteliğinde hazırlanmış ve tüm meslektaşlarımıza ve öğrencilerimize güncel verileri hızlı ve güvenilir bir kılavuz olarak sunmak amaçlanmıştır.

İÇİNDEKİLER

BÖLÜM 1

SOLUNUM SISTEMI HASTALIKLARI

Nüvit COŞKUN - Fırat DOĞAN Atların Adenovirus Enfeksiyonları (Equine Adenovirus- EAdV)

At Gribi Enfeksiyonu (Equine Influenza Virus-EIV)

At Herpesvirus- 4 Enfeksiyonu (Equine Herpesvirus-4-EHV-4)

Equine Rhinitis A ve B enfeksiyonları (Equine Viral Rhinitis-EVR)

Hendra Virus Enfeksiyonu (Hendra Virus-HeV)

Getah Virus Enfeksiyonu (Getah Virus- GETV)

BÖLÜM 2

SINDIRIM SISTEMI HASTALIKLARI

İlke KARAYEL HACIOĞLU - Zeynep KARAPINAR

Atların Rotavirus Enfeksiyonu (Equine Rotavirus- ERV)

Atların Coronavirus Enfeksiyonu (Equine Coronavirus- ECoV)

Atların Hepacivirus Enfeksiyonu (Equine Hepacivirus -EqHV)

Atların Pegivirus Enfeksiyonu (Equine Pegivirus-EPgV)

Atların Torovirus Enfeksiyonları (Equine Torovirus, Berne Virus- EToV)

Theiler Hastalığı (Equine Serum Hepatitis, Equine Parvovirus

Hepatitis -EqPV-H)

Veziküler Stomatitis (Vesicular Stomatitis-VS)

BÖLÜM 3

SINIR SISTEMI HASTALIKLARI

Sabri HACIOĞLU - Oğuzhan AVCI

Bati Nil Virusu-BNV (West Nile Virus-WNV)

Japon Ensefaliti Virusu (Japanese Encephalitis Virus -JEV)

Kene Kaynaklı Ensefalit Virusu (Tick-Borne Encephalitis Virus -TBEV)

Kuduz (Rabies-RABV)

Doğu At Ensefaliti (Eastern Equine Encephalitis-EEE)

Batı At Ensefaliti (Western Equine Encephalitis-WEE)

Venezuela At Ensefaliti (Venezuelan Equine Encephalitis-VEE)

Borna Hastalığı -Yakın Doğu At Encephalomyelitis

(Equine Borna Disease- EBD)

Nipah Virus (Nipah Virus -NiV)

İçindekiler

BÖLÜM 4

DOLAŞIM / HEMATOPOETIK SISTEM HASTALIKLARI

Mehmet Özkan TİMURKAN - Hakan AYDIN - Gülizar ACAR

Afrika At Vebası (African Horse Sickness- AHS)

Atların Viral Arteriti (Equine Viral Arteritis- EVA)

Atların Enfeksiyöz Anemisi (Equine Infectious Anemia- EIA)

Salem Virus Enfeksiyonu (Salem Virus Infection- SalV)

At Ensefalozisi (Equine Encephalosis- EE)

OMSK Hemorajik Ateşi (OMSK Hemorrhagic Fever- OHFV)

BÖLÜM 5

DERI HASTALIKLARI

Dilek MUZ

At Çiçeği (Variola Equina, Horsepox Virus - HSPV)

Atların Papillomatozisi (Equine Papillomavirus- EqPV)

Atların Sarkoidi (Equine Sarcoid)

Atların Skuamöz Hücreli Karsinomu

(Squamous Cell Carcinoma - SCC)

BÖLÜM 6

GENITAL SISTEM HASTALIKLARI

Ender DİNÇER

At Herpes Virus Tip- 1(Equine Herpes Virus Type- 1 EHV-1)

At Herpes Virus Tip- 3 (Equine Herpes Virus Type – 3,

EHV-3, Equine Coital Exanthema - ECE)

BÖLÜM 7

TEK TIRNAKLILARIN DIĞER VIRAL ENFEKSIYONLARI

Hasbi Sait SALTIK - Kamil ATLI

Diğer Herpesvirus Enfeksiyonları

(Equine Herpesvirus 2, 5, 6, 7, 8 ve 9)

Atlarda Circovirus Enfeksiyonu (Equine Circovirus- EqCV)

Atlarda Foamy Virus Enfeksiyonu (Equine Foamy Virus- EFV)

BÖLÜM 8

BIYOGÜVENLIK, KONTROL VE MÜCADELE

STRATEJILERI VE AŞILAR

Müge FIRAT - Mustafa Sencer KARAGÜL - Emre ÖZAN

Biyogüvenlik

Biyogüvenlik, Biyoemniyet ve Enfeksiyon Kontrolü

Biyorisk Yönetim Planı

Paydaşlar ve Biyogüvenlik/Biyoemniyet Kültürü

Transport ve Bulaşma

Salgınlar, Risk Yönetimi

Zoonoz Riski

Biyogüvenlik/Biyoemniyet Uygulamaları

Kontrol ve Mücadele Stratejileri

Erken Tanı ve Sürveyans

İzolasyon ve Karantina Uygulamaları

Hayvan Hareketlerinin Kontrolü

Vektör ve Çevresel Kontrol

Aşılama ile Entegrasyon

Salgın Yönetimi ve Acil Müdahale Stratejileri

Aşılar

Dünyada Tek Tırnaklı Hayvanların Aşılanması

Türkiye’de Tek Tırnaklı Hayvanların Aşılanması