Batı’da ve Türkiye’de Kadın Hareketleri ve Feminizm Tarihsel, Kuramsal ve Karşılaştırmalı Bir İnceleme

TANITIM YAZISI

Batı’da ve Türkiye’de Kadın Hareketleri ve Feminizm başlıklı bu çalışma, ilk yayımlandığı günden bu yana hem akademik hem de düşünsel düzlemde süregiden tartışmaların bir parçası olmayı sürdürmektedir. Feminizm, yalnızca tarihsel bir mücadele alanı değil; aynı zamanda sürekli dönüşen, çoğullaşan ve her dönemde yeniden tanımlanan bir düşünce ve eylem pratiğidir. Bu yönüyle kitap, ilk baskısında ortaya koyduğu çerçeveyi korumakla birlikte, ikinci baskıda yeniden gözden geçirilmiş; dil ve anlatım açısından gerekli düzeltmeler yapılarak daha akıcı ve bütünlüklü bir yapıya kavuşturulmuştur.

İlk baskısının yayımlandığı 2012 yılından kısa bir süre sonra tükenmesi ve uzun yıllar boyunca yeniden basılamaması, bu çalışmaya yönelik ilginin sürekliliğini de göstermektedir. Okurlardan gelen yoğun talepler doğrultusunda hazırlanan bu ikinci baskının, uluslararası akademik dolaşıma açık Akademisyen Yayınevi tarafından yayımlanacak olması ayrıca memnuniyet vericidir.

İlk baskıdan bu yana geçen süreçte feminizm ve kadın hareketleri alanında çeşitli tartışmalar sürmekle birlikte, bu çalışmada ortaya konulan kuramsal çerçevenin geçerliliğini koruduğu düşünülmüştür. Bu nedenle ikinci baskıda içerik açısından herhangi bir genişletmeye gidilmemiş; metin, özgün yapısı korunarak dil, anlatım ve imla bakımından gözden geçirilmiştir. Yalnızca tarihsel bir okuma sunmakla kalmayıp, aynı zamanda güncel tartışmalarla da temas edebilen bir referans metin olma niteliği taşıyan bu çalışmada, feminizmin farklı kuramsal yönelimleri—liberal, Marksist, radikal, psikanalitik, postmodern ve diğerleri—arasındaki ilişkiler disiplinlerarası bir bakışla ele alınmaya devam etmektedir.

Bu kitap, kadın hareketlerinin tarihsel gelişimini izlerken aynı zamanda kadın deneyimini, kimlik arayışını, toplumsal ve kültürel baskı mekanizmalarını ve feminist eleştirinin edebiyatla kurduğu ilişkiyi bütüncül bir perspektifle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Batı ve Türkiye ekseninde kurulan karşılaştırmalı yapı, farklı bağlamlarda ortaya çıkan feminist söylemlerin kesişim ve ayrışma noktalarını görünür kılmayı hedeflemektedir.

İkinci baskının hazırlanma sürecinde, metnin yeniden okunması ve imla ile ifade düzeyinde gözden geçirilmesi aşamalarında değerli katkılar sunan lisansüstü öğrencim Hatice Bengü Erbektaş’a içten teşekkür ederim. Bu katkı, akademik üretimin aynı zamanda kolektif bir emek süreci olduğunu bir kez daha hatırlatmaktadır.

Bu yeni baskının, feminizm ve kadın çalışmaları alanında çalışan araştırmacılara, öğrencilere ve konuya ilgi duyan tüm okurlara katkı sağlamasını dilerim.

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ

GİRİŞ

BÖLÜM 1

FEMINIZM

a) Tanımı

b) Batı’da Kadın Hareketleri ve Feminizm

c) Türkiye’de Kadın Hareketleri ve Feminizm

BÖLÜM 2

FEMINIZMLER

a) Liberal Feminizm

b) Marksist Feminizm

c) Radikal Feminizm

d) Sosyalist Feminizm

e) Modern Feminizm

f) Psikanalizci Feminizm

g) Varoluşçu Feminizm

h) Postmodern Feminizm / Post-feminizm

i) Siyah Feminizm (Womanism/Kadınizm)

j) Lezbiyen Feminizm

k) Batılı Feminizm ve İslami Feminizm

l) Ekofeminizm (Çevreci Feminizm)

m) Diğer Feminizmler

BÖLÜM 3

FEMİNİZMİN DALGALARI

a) Birinci Dalga Feminizm

b) İkinci Dalga Feminizm

c) Üçüncü Dalga Feminizm

BÖLÜM 4

FEMINIST EDEBIYAT KURAMI VE ELEŞTIRISI

SONUÇ NİYETİNE: FEMİNİST BİR OKUMA DENEMESİ

KAYNAKLAR