Türkiye Cumhuriyeti Tarihinde Eğitim Araştırmaları (1923-1960)

TANITIM YAZISI

Cumhuriyet’in ilanından sonraki yıllar, eğitim alanında köklü dönüşümlerin yaşandığı

bir dönem olarak Türk modernleşme tarihinde önemli bir yer edinmiştir.

1923-1960 yılları arasındaki bu süreçte, eğitim kurumları yalnızca bilgi aktaran

yapılar olmaktan çıkmış; toplumsal, kültürel ve siyasal gelişmelerin yönlendiricisi

hâline gelmiştir. Bu kitap, söz konusu dönemin farklı boyutlarını akademik titizlikle

inceleyen çalışmaların bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş; eğitim tarihimizin

çok yönlü panoramasını sunmayı amaçlamıştır.

Kitabın ilk bölümünde, Cumhuriyet’in eğitim politikaları çerçevesinde sağır,

dilsiz ve körler okullarının gelişimi ele alınmıştır. Osmanlı’dan devralınan sınırlı

kurumsal mirasın Cumhuriyet yıllarında modernleşme idealleri doğrultusunda

nasıl dönüştüğü, engellilik kavramının sosyal yardımdan kurumsal eğitime evrilişiyle

açıklanmıştır. 1927-1966 yılları arasındaki gelişim evreleri incelenmiş,

özellikle Demokrat Parti döneminde özel eğitim kurumlarının en hızlı genişleme

sürecini yaşadığı ve mezuniyet oranlarının arttığı vurgulanmıştır.

Cumhuriyet’in eğitim tarihi aynı zamanda küresel gelişmelerden de bağımsız

değildir. Kitapta yer alan bir başka araştırma, İkinci Dünya Savaşı yıllarında

Türkiye’de eğitim politikalarını incelemektedir. Savaşın yarattığı ekonomik ve

toplumsal zorluklara rağmen eğitimde modernleşme çabasının sürdüğü, Halkevlerinin

kültürel işlevi ve Köy Enstitülerinin kırsal kalkınmadaki rolü ön plana

çıkarılmıştır. Öğrenci ve okul sayılarındaki artış, Cumhuriyet’in geleceğe dönük

vizyonunu savaş ortamında bile koruduğunu kanıtlamaktadır.

İÇİNDEKİLER

Bölüm 1 Cumhuriyet’in Eğitim Politikaları Çerçevesinde Sağır,

Dilsiz ve Körler Okullarının Gelişimi

Serap KURT KAYSERİLİ

Bölüm 2 İkinci Dünya Savaşı Yıllarında

Türkiye’de Eğitim (1939-1945)

Harun AYDIN

Bölüm 3 Sokol Teşkilatının Etkisiyle Şekillenen Halkevleri: Erken

Cumhuriyet Türkiye’sinde Eğitimde Bir Model Arayışı

Muhsin Ertürk BUDAK

Bölüm 4 Erken Cumhuriyet Döneminde Millî Eğitim Bakanlığı’na

Bağlı Okullarda Kıyafet Birliği (1923-1950)

Fatma EMEK

Bölüm 5 Cumhuriyetin İlk Yıllarında Okutulan Lise Edebiyat

Ders Kitaplarındaki Halk Edebiyatı Örnekleri (1923-1938)

Melis BİRGÜN KAYATÜRK

Bölüm 6 II. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Dönemin Siyasi

Yaklaşımlarının Bir Yansıması Olarak Ders Kitapları

Serap YASUBUĞA

Bölüm 7 Türkiye’de Sivil Okullardaki Öğrencilere Yönelik

Açılan Model Uçak Kursları (1935-1960)

Cevriye YILDIRIM

Bölüm 8 Hamdullah Suphi Tanrıöver’in Türk Ocakları

Başkanlığı ve Maarif Vekilliği

Kenan DEMİREL