Kadın Refahı ve Sosyal Hizmet

TANITIM YAZISI

Kadın refahı, günümüzde insan hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği, sosyal adalet ve sosyal politika ile ilişkili çok boyutlu bir alan olarak önemini giderek artırmaktadır. Ekonomik dönüşümler, göç hareketleri, dijitalleşme, iklim krizi, afetler, yaşlanma, bakım sorumlulukları ve değişen toplumsal yapılar kadınların yaşam deneyimlerini yeniden şekillendirmekte; kadın refahının daha bütüncül, disiplinler arası ve hak temelli bir yaklaşımla ele alınmasını gerekli kılmaktadır.

Kadın çalışmaları, toplumsal cinsiyet ve kadın sorunlarına ilişkin alanyazında önemli bir bilgi birikimi bulunmakla birlikte, kadın refahını sosyal hizmet perspektifiyle kavramsal, kuramsal, yapısal ve uygulama boyutlarıyla bütüncül biçimde ele alan Türkçe kaynakların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu kitap, söz konusu gereksinimden hareketle hazırlanmış; kadın refahını sosyal hizmet perspektifiyle çok yönlü biçimde değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Kitap, kadın refahını farklı boyutlarıyla ele alan 20 bölümden oluşmaktadır. Kitapta, kadın refahının kavramsal ve kuramsal temelleri, kadın haklarının tarihsel gelişimi, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, kadın yoksulluğu, şiddet, göç, ruh sağlığı, yaşlılık, bağımlılık, afetler ve kadınların yaşamını doğrudan etkileyen çok boyutlu sosyal sorunlar kadın refahı ekseninde ele alınmaktadır. Bunun yanında kadınlara yönelik sosyal politika mekanizmaları, sosyal koruma sistemleri, kurumsal uygulamalar, güçlendirme süreçleri ve kadınların refahını destekleyen sosyal hizmet müdahaleleri farklı boyutlarıyla tartışılmaktadır. Mikro, mezzo ve makro düzey sosyal hizmet uygulamaları; insan hakları, güçlendirme, sosyal adalet ve toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifleri doğrultusunda değerlendirilmektedir.

Bu yönüyle kitabın; akademisyenler, araştırmacılar, lisans ve lisansüstü öğrenciler, sosyal hizmet uzmanları, politika yapıcılar ve kadın refahı alanında çalışan tüm meslek elemanları için kuramsal ve uygulamaya dönük bir kaynak oluşturması amaçlanmaktadır. Aynı zamanda kadınların güçlenmesini destekleyen daha kapsayıcı, eşitlikçi ve hak temelli politika ve uygulamalara katkı sunması hedeflenmektedir.

Bu kitabın hazırlanmasında bilgi ve deneyimlerini paylaşarak katkı sunan

tüm bölüm yazarlarına içten teşekkürlerimizi sunarız. Çalışmanın kadın refahı

alanında yürütülecek akademik çalışmalara, politika geliştirme süreçlerine ve

uygulama alanlarına katkı sağlaması en büyük temennimizdir.

Kadınların güçlendiği, eşitsizliklerin azaldığı ve sosyal adaletin sağlandığı

daha kapsayıcı toplumlara katkı sunabilmesi dileğiyle…

İÇİNDEKİLER

BÖLÜM 1 KADIN REFAHINI ANLAMAK: KAVRAMSAL

ÇERÇEVE VE SOSYAL HIZMET PERSPEKTIFI

Selda MEYDAN

Fatih CEBECİ

BÖLÜM 2 KADIN HAKLARININ TARIHSEL GELIŞIMI

Yelda YILMAZ

Emel YURTSEVER

BÖLÜM 3 KADIN REFAHI ALANINDA KULLANILAN KURAMLAR

Merve KAYA BUZKIRAN

Merve KARAMAN

Beyza HATİPOĞLU ERKOÇ

BÖLÜM 4 KADINLARIN YAŞADIĞI SOSYAL SORUNLAR

A. TOPLUMSAL CINSIYET EŞITSIZLIĞI: BARINMA,

EĞITIME ERIŞIM, İSTIHDAM VE BAKIM YÜKÜ

Gizem ÇELİK ÖZKAN

B. KADIN YOKSULLUĞU VE EKONOMIK

EŞITSIZLIK

Gizem Burcu BOLAT

Masoud SHEIKHI

C. BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM VE RISK DEĞERLENDIRMESI ÇERÇEVESINDE KADINA YÖNELIK ŞIDDET

Derya BAYRI MENGİLLİ

D. KADIN SUÇLULUĞU VE SOSYAL HIZMET UYGULAMALARI

Görkem KELEBEK-KÜÇÜKARSLAN

Eda ÖNER

BÖLÜM 5 GÖÇ, MÜLTECILIK VE KADIN

Çağla SALDUZ DORUK

Sayra LOTFI

BÖLÜM 6 KADIN RUH SAĞLIĞI PERSPEKTIFINDEN ADÖLESAN GEBELIK VE TIBBI SOSYAL HIZMET: ÇOK BOYUTLU BIR VAKA ANALIZI

Aykut Oğuzcan KILIÇ

Zeynep ŞİMŞEK

BÖLÜM 7 AFETLERDE KADIN OLMAK

Sinem ARSLANKOÇ

Doğaç Niyazi ÖZÜÇELİK

BÖLÜM 8 YAŞLILIK VE KADIN

Gülnihal ALTUN

Melek ZUBAROĞLU YANARDAĞ

BÖLÜM 9 TÜRKIYE’DE KADIN MEVZUATI

Hüsnünur ASLANTÜRK

BÖLÜM 10 KADIN VE BAĞIMLILIK: FEMINIST SOSYAL HIZMET PERSPEKTIFINDEN DEĞERLENDIRME

Osman AKAY

BÖLÜM 11 KADIN REFAHI ALANINDA KURUMSAL YAPILANMA: MERKEZI YÖNETIM, YEREL YÖNETIM VE SIVIL

TOPLUM KURULUŞLARI

Hülya TÜRK

Hatun GÖK

BÖLÜM 12 KADINLARA YÖNELIK SOSYAL HIZMET MÜDAHALELERI

Aylin ARICI

Hatice Selin IRMAK YAŞAR

BÖLÜM 13 TÜRKIYE’DE KADININ KONUMU: GÜNCEL BIR TARTIŞMA

Mira ASSADI

BÖLÜM 14 ULUSLARARASI BAĞLAMDA KADINLARA YÖNELIK SOSYAL HIZMET UYGULAMALARI

Betül ÇOLAK

BÖLÜM 15 KADINLARA YÖNELIK SOSYAL HIZMET UYGULAMALARI: ŞÖNİM ÖRNEĞI

Derya ALAÇAYIR

Nur Banu ŞEN SEVİNÇ

BÖLÜM 16 KADIN REFAHININ YERELLEŞMESI: İSTANBUL BÜYÜKŞEHIR BELEDIYESI’NIN HAK-TEMELLI ‘’İBB KADIN’’ VIZYONU VE POLITIKALARI

Özlem Gonca YALÇINKAYA AKDAĞ

Nazlı Enif YAVUZ DİPŞAR

Kezban ALACÜCÜK

BÖLÜM 17 KADIN DAYANIŞMASINDAN FEMINIST MÜCADELEYE: MOR ÇATI DENEYIMI

Açelya UÇAN

Elif EGE

Gülsun KANAT