Servikal Preinvaziv Lezyonlara Güncel Yaklaşım

TANITIM YAZISI

Servikal preinvaziv lezyonlar, serviks kanserinin önlenebilir doğası nedeniyle kadın sağlığı alanında büyük önem taşıyan bir hastalık grubunu oluşturmaktadır. Erken tanı, doğru sınıflandırma ve uygun klinik yönetim sayesinde bu lezyonların invaziv kansere ilerlemesi büyük ölçüde engellenebilmektedir. Bu nedenle servikal preinvaziv lezyonların güncel bilgiler ışığında ele alınması, klinik uygulamalar ve koruyucu hekimlik açısından vazgeçilmezdir.

Bu kitap, servikal preinvaziv lezyonların etiyopatogenezi, tanısal yaklaşımları, histopatolojik özellikleri ve klinik yönetimini güncel literatür eşliğinde sistematik bir şekilde sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Amaç; konuya ilgi duyan klinisyenler, asistan hekimler ve araştırmacılar için anlaşılır, güvenilir ve pratik bir başvuru kaynağı oluşturmaktır.

Bilimsel bilgi birikimime katkı sağlayan tüm hocalarıma, mesleki yaşamım boyunca birlikte çalışma fırsatı bulduğum değerli meslektaşlarıma ve bu eserin ortaya çıkmasında emeği geçen tüm sağlık çalışanlarına teşekkür ederim. Ayrıca, tıp biliminin gelişimine katkı sunma yolunda beni destekleyen herkese şükranlarımı sunarım.

Bu kitabın, servikal preinvaziv lezyonlar alanında çalışan hekimlere ve araştırmacılara yararlı olmasını temenni ederiz.

İÇİNDEKİLER

Giriş

Serviks Uterinin Anatomisi, Histolojisi ve Preinvaziv Lezyonların Fizyopatolojisi

Serviks Uterinin Genel Anatomisi

Serviksin Histolojisi

Transformasyon Zonunun Önemi

Serviks Kanserinin Gelişim Basamakları

Preinvaziv Lezyon Gelişimi

Preinvaziv Lezyon Terminolojisi

Serviksin Preinvaziv Lezyonları: Epidemiyoloji,

Risk Faktörleri, Doğal Seyir ve Fizyopatoloji

Epidemiyoloji

Risk Faktörleri

Doğal Seyir: Regresyon, Persistans ve Progresyon

Progresyon Fizyopatolojisi

Fizyopatoloji

Serviksin Preinvaziv Lezyonlarının Takibinde

Servikal Sitolojik Tarama

Servikal Sitolojik Taramanın Tarihsel Gelişimi

Pap Smear Alım Teknikleri

Konvansiyonel Pap Smear

Sıvı Bazlı Sitoloji (LBC)

Bethesda Sitolojik Tarama Sınıflaması (Güncel Yaklaşım)

Güncel Yaklaşım

Human Papilloma Virüsü (HPV): Viroloji, Moleküler Temeller ve Servikal Lezyonlarla İlişkisi

Human Papilloma Virüsünün Virolojisi

HPV Sınıflaması

Onkojenik HPV Tipleri ve Servikal Lezyon İlişkisi

HPV Enfeksiyonunun Patogenezi

HPV, Moleküler Bilgi ve Klinik Yansımalar

Serviks Preinvaziv Lezyonlarında HPV Tabanlı Tarama Yöntemleri

HPV Tabanlı Taramanın Rasyoneli

Teknik ve Moleküler Özellikler

Klinik Kullanım Alanları

Tedavi sonrası takip

Ko-Test (HPV + Sitoloji)

Tanım ve Klinik

Primer HPV Taraması

Tarama Algoritmaları

ASCCP (2019) Risk Bazlı Yönetim Algoritması

ESGO ve Avrupa Yaklaşımı

WHO Tarama Algoritmaları

Risk Bazlı Sınıflama ve Aşılanmış Popülasyonlarda Tarama

Servikal Preinvaziv Lezyonlarda Kolposkopi

Kolposkopinin Temel Prensipleri

Kolposkopik Anatomik Landmarklar

Kolposkopik İnceleme Aşamaları

Anormal Kolposkopik Bulgular

IFCPC (International Federation for Cervical Pathology and Colposcopy) Terminolojisi

Kolposkopinin Tanısal Performansı

Gebelikte Kolposkopi (Özel Durum)

Kolposkopi–Biyopsi Uyumsuzluğu

Uyumsuzluğun Nedenleri

Klinik Önemi

Random Biyopsi ve Hedeflenmiş Biyopsi

Hedeflenmiş (Directed) Biyopsi

Random (Dört Kadran) Biyopsi

Güncel Yaklaşım

Kolposkopik Skorlamalar

Reid Kolposkopik İndeksi (RCI)

Swede Skoru

Servikal Preinvaziv Lezyonlarda Servikal Biyopsi, CIN Sınıflaması ve Patoloji Raporunun Klinik Yorumu

Servikal Biyopsi Teknikleri

Servikal İntraepitelyal Neoplazi (CIN) Sınıflaması

LGSIL ve HGSIL Kavramları

Adenokarsinoma in situ (AIS)

Gebelikte CIN ve Preinvaziv Lezyonların Doğal Seyri

Patoloji Raporunun Klinik Yorumu

Genel Değerlendirme

Serviks Preinvaziv Lezyonlarında Klinik Yönetim ve Tedavi Yaklaşımları

Genel İlkeler ve Klinik Yönetimde Paradigma Değişimi

CIN 1 Yönetimi (Düşük Dereceli Lezyonlar)

CIN 2 Yönetimi (Orta Dereceli Lezyonlar)

CIN 3 Yönetimi (Yüksek Dereceli Lezyonlar)

Adenokarsinoma in situ (AIS) Yönetimi

Konservatif İzlem Yaklaşımları

HPV Aşısı ve Sekonder Koruma

Genel Değerlendirme

Preinvaziv Servikal Patolojilerde Tedavi Yaklaşımları

Eksizyonel ve Ablatif Yöntemler

Eksizyonel Tedavi Yöntemleri

Ablatif Tedavi Yöntemleri

Tedavi Seçim Kriterleri

Preinvaziv Servikal Lezyonlarda Özel Klinik Durumlar ve Yönetim Yaklaşımları

Gebelikte Servikal Preinvaziv Lezyonlar

Postmenopozal Kadınlarda Yönetim

İmmünsüprese Hastalarda Preinvaziv Servikal

Lezyonlara Yaklaşım

Adolesan ve Genç Kadınlarda Yaklaşım

Servikal Preinvaziv Lezyonların Tedavisi Sonrası Takip ve Yönetim Yaklaşımları

Tedavi Sonrası Takip Algoritmaları

Persistans ve Rekürrens Oranları

Persistans ve Rekürrens Durumunda Yönetim

Obstetrik Sonuçlar ve Uzun Dönem Etkiler

Servikal Preinvaziv Lezyonların Önlenmesi ve Yönetiminde HPV Aşılarının Rolü

HPV Aşıları ve Etki Mekanizması

Primer HPV Aşılaması

Sekonder Aşılama (Catch-up Aşılama)

HPV Pozitif Kadınlarda Aşılama

Primer HPV Aşılamasının Gelecekteki Klinik Sonuçları

HPV Aşısı Rutin Aşı Takvimine Alınmalı mı?

Preinvaziv Servikal Lezyonlarda Tanı, Risk Bazlı Yönetim ve Güncel Takip Yaklaşımları

Tanısal Yaklaşım ve Tarama Stratejileri

ASCCP 2019 Risk Bazlı Yönetim Yaklaşımı

Histopatolojik Tanı ve Klinik Yönetim

Tedavi Sonrası Takip ve Uzun Dönem İzlem

WHO Yaklaşımı: Küresel Risk Azaltma ve Program

Temelli Yönetim

HPV Aşılamasının Risk Bazlı Yönetim Üzerindeki Etkisi

Yaş ve Özel Risk Grupları

Servikal Preinvaziv Lezyonların Yönetiminde Yeni ve Gelecekteki Yaklaşımlar

Biyobelirteçler, Yapay Zekâ, Tarama Stratejilerinde Dönüşüm ve Servikal Kanser Eliminasyonu Perspektifi

Tanıda Yeni Biyobelirteçler

HPV Genotipleme

p16/Ki-67 Dual Boyama

DNA Metilasyon Belirteçleri

Yapay Zekâ ve Dijital Servikal Tarama

Yapay Zekâ Destekli Sitoloji ve Görüntüleme

Düşük Kaynaklı Ülkelerde Kullanım Potansiyeli

Tedavi ve Takipte Risk Bazlı Yaklaşım

ASCCP Risk Bazlı Yönetim Modeli

Aşılama Döneminde Yönetim

Servikal Kanser Eliminasyon Programları

Programların Etkinliği

Gelecek Hedefleri

Servikal Preinvaziv Lezyonların Tarama, Tanı ve Takibinde Hukuki Sorumluluk, Bilgilendirilmiş Onam ve Malpraktis Perspektifi

Giriş: Risk-Bazlı Servikal Taramanın Klinik ve Hukuki Önemi

Tarama Testlerinin Hukuki Niteliği ve Hekimin Yükümlülüğü

Bilgilendirilmiş Onam: Tarama Testlerinde Gereklilik ve Kapsam

Hasta Yakınları ve Eşin Bilgilendirilmesi Gerekli midir?

Tarama Sonuçlarının Takibi ve Malpraktis Riski

Tarama Aralıklarının Uzatılması ve Hukuki Güvence

Özel Durumlar: Yaşlı Kadınlar ve Histerektomi Sonrası Tarama

Sonuç ve Klinik-Hukuki Öneriler

KAYNAKLAR