Algoritmik Makroekonomi: Yapay Zeka, Büyük Veri ve Yeni Nesil Politika Tasarımı

TANITIM YAZISI

Bu kitap, iktisat politikalarının tasarım ve uygulanmasında yapay zekâ, büyük veri ve gelişmiş analitik yöntemlerin dönüştürücü rolünü bütüncül bir çerçevede ele almaktadır. Giriş bölümünün ardından, algoritmik öğrenme ve simülasyon tekniklerinin politika tasarımına katkıları incelenirken; para politikasında takviyeli öğrenme ve optimal kontrol yaklaşımları ile Merkez Bankası dijital para birimleri (CBDC) ve programlanabilir para politikası gibi yenilikçi araçlar tartışılmaktadır. Maliye politikası bağlamında büyük veri kullanımı, algoritmik vergi denetimi ve akıllı teşvik mekanizmaları üzerinden değerlendirilirken; üretken yapay zekâ destekli stres testleri ve senaryo analizleri finansal dayanıklılığın ölçümünde öne çıkmaktadır. Ayrıca ağ teorisi ile finansal bulaşıcılığın modellenmesi, ajan tabanlı modelleme ile heterojen makroekonomik yapıların analizi ve algoritmik fiyatlamanın enflasyon aktarım mekanizmasına etkileri ele alınmaktadır. Çalışma, alternatif veri kaynakları, doğal dil işleme teknikleri ve gerçek zamanlı tahminleme yaklaşımlarıyla beklenti yönetimini ve ekonomik izleme kapasitesini genişletirken; küresel tedarik zinciri analitiği, işgücü piyasalarında algoritmik eşleştirme ve iklim değişikliğinin makroekonomik etkileri gibi güncel alanlara da odaklanmaktadır. Son olarak nedensel makine öğrenmesi, açıklanabilir yapay zekâ ve yönetişim ilkeleri çerçevesinde güvenilirlik, etik sorumluluk ve veri yönetimi konuları tartışılarak, politika yapım sürecinin gecikmeli tepkilerden gerçek zamanlı, adaptif ve daha kapsayıcı bir yapıya evrildiği ortaya konmaktadır.

İÇİNDEKİLER

Giriş

İktisadi Politika Tasarımında Algoritmik Öğrenme ve Simülasyon

Para Politikasında Takviyeli Oğrenme ve Optimal Kontrol

Merkez Bankası Dijital Para Birimleri (CBDC) ve Programlanabilir Para Politikası

Maliye Politikasında Buyuk Veri: Algoritmik Vergi Denetimi ve Akıllı Teşvik Tasarımı

Uretken Yapay Zeka ile Stres Testi ve Senaryo Analizi

Ağ Teorisi ve Finansal Bulaşıcılığın Makine Oğrenmesi ile Modellenmesi

Ajan Tabanlı Modelleme (ABM) ve Heterojen Makroekonomi

Algoritmik Fiyatlama ve Enflasyon Aktarım Mekanizmasının Donuşumu

Alternatif Veri Analitiği, Beklentiler ve Gerçek Zamanlı İzleme

Doğal Dil İşleme ve Duyarlılık Endeksleri

Anlık Tahminleme ve Buyuk Veri Entegrasyonu

Kuresel Tedarik Zinciri Analitiği ve Gemi Takip Verileri (AIS)

İşgucu Piyasalarında Buyuk Veri ve Algoritmik Eşleştirme

İklim Değişikliği ve Makroekonomik Politika: Uydu Verileri ve ESG Analitiği

Nedensellik, Açıklanabilirlik ve Yönetişim

Nedensel Makine Oğrenmesi ile Politika Etki Analizi

Acıklanabilir Yapay Zeka ve Hesap Verebilirlik

Tartışma ve Sonuç

Zamanlamanın Donuşumu: Gecikmeli Tepkiden Gercek Zamanlı İzlemeye

Politika Tasarımında Adaptasyon ve Simulasyon

Guvenilirlik Sorunu: Nedensellik ve Acıklanabilirlik

Makro-İhtiyati Kapsamın Genişlemesi: Ağ Dinamikleri, Dijital Para ve İklim

Etik Sorumluluk ve Veri Yonetişimi

KAYNAKÇA