Gastroenterolojide Hasta Bilgilendirme Rehberi

TANITIM YAZISI

Bu kitabın yolculuğu, Prof. Dr. Mustafa Gülşen Hocamızın bir önerisiyle başladı: “Gastroenterolojide kapsamlı bir hasta bilgilendirme kitabı hazırlamalıyız.” Bu fikrin planlanmasını ve hayata geçirilmesini görev addettik. Elinizdeki eser, o gün kurulan cümlenin uzun ve yoğun bir çalışmayla kitaba dönüşmüş hâlidir.

Gastroenteroloji pratiğinin önemli bir bölümü anlatmaya dayanır. Tanı koymak ve tedaviyi planlamak kadar, bunları hastaya doğru anlatmak da önemlidir. Endoskopiye nasıl hazırlanacağını bilmeyen hasta, çoğu zaman işlemden değil belirsizlikten korkar. İlacını neden kullandığını anlamayan hasta tedavisini erken bırakabilir. Biyopsi sonucunu bekleyen hasta ise açıklanmayan boşlukları en kötü olasılıklarla doldurabilir.

Bu rehber, hekim ile hasta arasındaki bilgi ve iletişim boşluğunu azaltmak amacıyla hazırlandı. Kitap beş kısımdan oluşmaktadır. İlk kısım semptomları, ikinci kısım hastalıkları, üçüncü kısım tanısal ve tedavi edici işlemleri ele almaktadır. Dördüncü kısım gebelik, çocukluk, yaşlılık, immünsüpresif tedaviler ve sağlık okuryazarlığı gibi özel durumlara ayrılmıştır. Son kısımda ise aydınlatılmış onam formları, işlem hazırlıkları ve hasta bilgilendirme materyalleri bulunmaktadır.

Her konu iki katmanlı bir yapıyla yazıldı. İlk bölümde klinisyene yönelik güncel bilimsel bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde ise hastaya doğrudan verilebilecek sade bir bilgilendirme metni bulunmaktadır. Sık karşılaşılan yanlış inanışlar ve bunlara verilebilecek doğru yanıtlar da bu yapıya eklendi.

Metinlerin hazırlanmasında güncel ulusal ve uluslararası kılavuzlar temel alındı. Terminolojinin güncelliğine ve bilimsel bilginin hasta diline aktarılırken anlamını korumasına özen gösterildi. Tıbbi bilginin sürekli yenilendiğini biliyoruz. Bu nedenle eserin sonraki baskılarında yeni kanıtlar doğrultusunda güncellenmesi gerekecektir.

Kitap öncelikle gastroenteroloji uzmanları ve yan dal uzmanlık öğrencileri için hazırlandı. Bununla birlikte sindirim sistemi hastalarıyla ilgilenen bütün hekimlerin ve sağlık çalışanlarının yararlanabileceği bir kaynak olmasıhedeflendi.

İÇİNDEKİLER

KISIM 1 SEMPTOM TEMELLİ HASTA BİLGİLENDİRME

BÖLÜM 1 Genel Sindirim Sistemi Yakınmaları

Remzi EKİCİ

• Karın Ağrısı

• Gaz, Şişkinlik, Hazımsızlık ve Karında Rahatsızlık Hissi

• Bulantı ve Kusma

• İstem Dışı Kilo Kaybı ve İştahsızlık

• Kansızlık ve Demir Eksikliği

BÖLÜM 2 Üst Gastrointestinal Sistem Yakınmaları

Onur Can KILINÇ

• Reflü Yakınmaları

• Yutma Güçlüğü (Disfaji) ve Ağrılı Yutma (Odinofaji

BÖLÜM 3 Alt Gastrointestinal Sistem ve Dışkılama Yakınmaları

Hasan ŞAHİN

• Kabızlık

• İshal

• Dışkılama Alışkanlığında Değişiklik

• Makatta Ağrı, Kaşıntı, Şişlik ve Akıntı

BÖLÜM 4 Gastrointestinal Kanama Bulguları

Hasan ŞAHİN

• Dışkıda Kan, Siyah Dışkı ve Kan Kusma

BÖLÜM 5 Hepatobiliyer Yakınmalar

Ahmet KARADAŞ

• Sarılık

• Karında Şişlik ve Asit

KISIM 2 HASTALIK TEMELLİ HASTA BİLGİLENDİRME

BÖLÜM 6 Üst Gastrointestinal Sistem Hastalıkları

Onur Can KILINÇ

• Gastroözofageal Reflü Hastalığı

• Gastrit ve Duodenit

• Helicobacter Pylori Enfeksiyonu

• Peptik Ülser Hastalığı

BÖLÜM 7 Beyin-Bağırsak Etkileşimi ve Emilimle İlişkili Hastalıklar

Ahmet Fatih KÖSE                               

• Süreğen Hazımsızlık, Dispepsi ve Beyin-Bağırsak Etkileşim Bozukluğu

• Irritabl Bağırsak Sendromu (IBS

• İnce Bağırsakta Bakteriyel Aşırı Çoğalma (SIBO

• Çölyak Hastalığı

• Laktoz İntoleransı ve Karbonhidrat Emilim Bozuklukları

BÖLÜM 8 Bağırsak ve Anorektal Bölge Hastalıkları

Ahmet Fatih KÖSE

• Ülseratif Kolit ve Crohn Hastalığı

• Divertiküler Hastalık ve Divertikülit

• Hemoroidal Hastalıklar

• Anal Fissür, Anal Fistül ve Perianal Hastalıklar

BÖLÜM 9 Karaciğer, Safra Yolları ve Pankreas Hastalıkları

Emine Gül AYDIN

• Safra Kesesi Taşları ve Safra Yolu Taşları

• Akut ve Kronik Pankreatit

• Metabolik Disfonksiyon İlişkili Steatotik Karaciğer Hastalığı (MASLD

• Viral Hepatitler: Hepatit B, Hepatit C

• Siroz ve Komplikasyonları

BÖLÜM 10 Gastrointestinal Kanser Taraması, Kitleler ve Premalign Lezyonlar

Emine Gül AYDIN

• Kolon Polipleri ve Kolorektal Kanser Taraması

• Karaciğer Kitleleri, Kistler ve Hepatoselüler Karsinom Taraması

KISIM 3 İŞLEM TEMELLİ HASTA BİLGİLENDİRME

BÖLÜM 11 Tanısal Endoskopik İşlemler

Remzi EKİCİ

• Üst Gastrointestinal Sistem Endoskopisi

• Kolonoskopi

• Rektoskopi ve Fleksibl Sigmoidoskopi

• Kapsül Endoskopi

• Balon Enteroskopi

BÖLÜM 12 İleri Endoskopik Tanı ve Tedavi İşlemleri

Tolga BAKIR

• İleri Endoskopik Tanı ve Tedavi İşlemleri

BÖLÜM 13 Endoskopik Acil Girişimler ve Kanama Tedavileri

Hasan ŞAHİN

• Endoskopik Kanama Tedavileri

• Endoskopik Varis Tedavileri

• Gastrointestinal Yabancı Cisim / Gıda Bolusu Çıkarılması

BÖLÜM 14 Beslenme ve Obeziteye Yönelik Endoskopik İşlemler

Galip BÜYÜKTURAN                               

• Perkütan Endoskopik Gastrostomi (PEG), Jejunostomi (PEJ) ve PEG-J

• İntragastrik Balon Yerleştirilmesi ve Çıkarılması

BÖLÜM 15 Girişimsel Hepatoloji ve İşlem Güvenliği

Galip BÜYÜKTURAN

• Karaciğer Biyopsisi

• Parasentez

BÖLÜM 16 İşlem Öncesi Hazırlık, Sedasyon ve Taburculuk Güvenliği

Ahmet KARADAŞ

• Endoskopik İşlemlerde Sedasyon ve Anestezi

• Antikoagülan ve Antiplatelet Kullanan Hastada Endoskopi

• Endoskopik İşlem Sonrası Taburculuk, Evde İzlem ve Acil Başvuru Bilgilendirmesi

KISIM 4 ÖZEL DURUMLARDA HASTA BİLGİLENDİRME

BÖLÜM 17 Gebelik, Emzirme, Çocukluk ve Yaşlılıkta Gastroenterolojik Yaklaşım

Ekin KADIOĞLU YILDIRIM

• Gebelik ve Emzirme Döneminde Gastrointestinal Yakınmalar ve Endoskopik İşlemler

• Yaşlı ve Kırılgan Hastada Gastrointestinal

Yakınmalar ve Endoskopik İşlemler

• Çocuk ve Ergen Hastada Temel Gastrointestinal Yakınmalar ve Endoskopik İşlemler

BÖLÜM 18 Immünosüpresif, Biyolojik ve Küçük Molekül Tedaviler Öncesi Hasta Bilgilendirme

İbrahim Emir TEKİN

• Immünosüpresif, Biyolojik ve Küçük Molekül Tedaviler Öncesi Hasta Bilgilendirme

BÖLÜM 19 Kronik Gastrointestinal ve Karaciğer Hastalıklarında Yaşam Tarzı, Tedavi Uyumu ve İzlem

Ekin KADIOĞLU YILDIRIM

• Kronik Gastrointestinal Hastalıklarda Tedavi Uyumu, İzlem ve Yaşam Tarzı Eğitimi

• Siroz ve Kronik Karaciğer Hastalığında Özel Hasta Eğitimi

BÖLÜM 20 Kanser Şüphesi, Biyopsi ve Patoloji Sonucu Sürecinde Hasta İletişimi

Tolga BAKIR

• Kanser Şüphesi, Biyopsi ve Patoloji Sonucu Sürecinde Hasta İletişimi

BÖLÜM 21 Sağlık Okuryazarlığı, Ortak Karar Alma ve Yanlış Sağlık Bilgisiyle Baş Etme

İbrahim Emir TEKİN

• Sağlık Okuryazarlığı, Ortak Karar Alma ve Yanlış Sağlık Bilgisiyle Baş Etme

KISIM 5 EKLER: ONAM FORMLARI

Remzi EKİCİ

• EK A — Temel Tanısal Endoskopik İşlemler

• Ek B — Endoskopik Tedavi ve İleri Girişimler

• EK C — Beslenme, Obezite ve İleri Özel Endoskopik İşlemler

• EK D — Hepatoloji ve Girişimsel Hepatoloji İşlemleri

• EK E — Ortak Güvenlik ve Süreç Formları